Türkiye'nin sanayi üretimi büyük ölçüde KOBİ'lere dayanıyor ve bu KOBİ'lerin önemli bir kısmı ihracat zincirlerinin parçası. COP31'in yeşil sanayileşme gündemi bu yüzden Türk KOBİ'lerini iki yönden ilgilendiriyor: müşteri talepleri ve pazar fırsatları.
COP31 yeşil sanayileşmeden ne anlıyor?
COP31 Eylem Gündemi'nin yeşil sanayileşme teması, sanayi sistemlerinin ekonomik rekabet gücünü destekleyerek sıfıra yakın emisyona dönüşmesini hızlandırmayı amaçlıyor. Odakta çelik, çimento, kimya, alüminyum ve gübre gibi emisyonu azaltılması zor sektörler var.1 Tema dört girişim üzerine kurulu:1
- Uluslararası iş birliği platformları: bilgi paylaşımı ve teknoloji transferi.
- Karbonsuzlaştırma merkezleri: özel sektörün önündeki engelleri azaltacak, ülke odaklı yatırıma hazırlık programları.
- Pazar geliştirme: kamu alımları, yeşil standartlar ve talep tarafı mekanizmalarla düşük karbonlu ürünlere talebin güçlendirilmesi.
- Sürdürülebilir değer zincirleri: üretim süreçlerinde inovasyon ve döngüsellik.
Başkanlığın bu alandaki 2035 hedefi somut: imalat ve üretimde döngüsel malzeme kullanımını en az %15'e çıkarmak.2
Üç baskı, tek yön
KOBİ'ler için yeşil sanayileşme soyut bir hedef değil. Üç ayrı mekanizma aynı yöne işaret ediyor:
- AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM): 1 Ocak 2026'da kesin döneme geçti. Çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen ithalatında gömülü emisyon için sertifika teslimi gerekiyor.3 AB'deki alıcı, Türk tedarikçisinden ürün bazında emisyon verisi istiyor.
- Türkiye İklim Kanunu ve ETS: 9 Temmuz 2025'te yürürlüğe giren 7552 sayılı Kanun, emisyon ticaret sistemini kurdu.4 Kapsamdaki büyük tesisler, tedarik zincirlerinden daha fazla veri talep edecek.
- Kamu alımları ve yeşil standartlar: COP31'in pazar geliştirme ayağı, düşük karbonlu ürünlere talebin kamu alımları ve standartlarla büyütülmesini öngörüyor.1
KOBİ açısından fırsat nerede?
- Döngüsel malzeme tedariki: %15 döngüsel malzeme hedefi, geri kazanılmış hammadde, yeniden üretim ve endüstriyel simbiyoz alanlarında çalışan KOBİ'ler için büyüyen bir pazar demek.2
- Ölçüm, raporlama ve doğrulama hizmetleri: karbon ayak izi, enerji etüdü ve dijital izleme çözümleri sunan KOBİ'ler, SKDM ve ETS'nin yarattığı veri ihtiyacına doğrudan yanıt veriyor.
- Verimlilik ekipmanı: elektrifikasyon (%35 hedefi) ve bina enerji yoğunluğunda %25 azaltım hedefi; ısı pompası, sürücü, otomasyon ve yalıtım üreticilerine talep yaratıyor.2
- Destek: KOSGEB'in Dünya Bankası destekli Yeşil Sanayi Destek Programı, imalatçı KOBİ'lerin temiz ve döngüsel ekonomi projelerini geri ödemeli olarak destekliyor.5
16 Kasım'ı işaretleyin: COP31'in Bilim, Sanayi ve Teknoloji günü; yeşil sanayileşme, düşük karbonlu üretim ve KOBİ'ler başlıklarını bir araya getiriyor.6
Kaynakça
- Green Industrialization — COP31 Türkiye
- Presidency Priorities — COP31 Türkiye
- CBAM definitive regime — Avrupa Komisyonu
- İklim Kanunu Resmî Gazete'de Yayımlandı — Erdem & Erdem Hukuk Bürosu
- Yeşil Sanayi Destek Programı — KOSGEB
- Thematic Days — COP31 Türkiye